Kursant-dənizçilərin intizamsızlığının inteqral göstəricisinin müəyyən edilməsi metodunun nəzəri əsaslandırılması

Xülasə

İnsan amilinin gəmiçiliyin təhlükəsizliyinə mənfi təsirini və dənizçilərin ilkin hazırlığının əhəmiyyətini nəzərə alaraq, onların gələcək peşəkar etibarlılığının təməli formalaşdırıldığı mərhələdə, n=21 intizamsızlıq xüsusiyyətindən ibarət siyahı tərtib edilmişdir. Bu siyahı bu fenomeni daha tam və hərtərəfli xarakterizə edir. İntizamsızlıq dedikdə, kursant-dənizçilərin davranışlarının tədris sosial mühitində qəbul edilmiş normalardan kənarlaşması nəzərdə tutulur ki, bu da həm günahkarın, həm də digər kursantların təhsil almasına mane olur, müəllimin isə peşəkar vəzifələrini yerinə yetirməsini çətinləşdirir. Tədris intizamsızlığının gəmidə peşəkar intizamsızlığa yanlış keçidinin mümkün nümunələri göstərilmişdir ki, bu da qəzalara və fəlakətlərə səbəb olmuşdur. İntizamsızlığın normallaşdırılmış təhlükə əmsalları, hər bir xüsusiyyətin təzahür tezliyi və konkret sınaqdan keçirilən şəxsdə ifadə dərəcəsi ilə müəyyən edilən kvalimetrik göstəriciləri təqdim edilmişdir. İntizamsızlığın kəmiyyət inteqrativ qiymətləndirilməsinin alınması üçün yalnız ona xas olan sistemli əmrgentlik xüsusiyyətinə malik olan multiplikativ yanaşma əsaslandırılmışdır. İntizamsızlıq dərəcəsinin linqvistik qiymətləndirilməsinə keçid üzrə tövsiyələr təqdim edilmişdir.

Abstract (English)

Taking into account the negative impact of the human factor on shipping safety and the importance of the initial training of seafarers, where the foundation of their future professional reliability is formed, a list of n=21 characteristic features of indiscipline has been formulated, which more fully and comprehensively characterize this phenomenon. Indiscipline is understood as a deviation of the behavior of cadet sailors from the norms accepted in the educational society, which prevents the culprit himself and other cadets from learning, and the teacher from performing professional duties. Examples of a possible false transition of educational indiscipline into professional on a ship are given, which led to accidents and disasters. Qualimetric indicators of indiscipline are introduced, determined by the normalized hazard coefficients of each trait, the frequency of its manifestation and the degree of expressiveness in a particular subject. The advantages of the multiplicative approach to obtaining a quantitative integrative assessment of indiscipline, which and only which is characterized by the systemic property of emergence, are substantiated. Recommendations are given for the fuzzification of the integrative quantitative assessment of the degree of indiscipline.

Açar sözlər: gəmiçiliyin təhlükəsizliyi, insan amili, intizamsızlıq xüsusiyyətləri əhəmiyyət əmsalları, təzahür tezliyi və ifadəliliyi, multiplikativ aqreqasiya, inteqrativ qiymətləndirmə

Keywords: safety of navigation, human factor, coefficients of importance of indiscipline traits, frequency of manifestation and expressiveness, multiplicative aggregation, integrative assessment

Tam mətn

PDF görünmürsə, yeni pəncərədə açın və ya yükləyin.