ISSN XXXX-XXXX (online) · Diamond Open Access · CC BY 4.0
Azərbaycan Dövlət Dəniz AkademiyasıCaspian Journal ofMaritime Science & EngineeringMəqalə göndər
← Bütün məqalələr
Tədqiqat məqaləsiAçıq giriş

Elektrik Ölçmələrində Beynəlxalq Kvant Standartlarının Tətbiqi Aspektləri

Application Aspects of International Quantum Standards in Electrical Measurements

Аспекты применения международных квантовых стандартов в электрических измерениях

Hasanov Y.N, Ahmadov B.B, Yusibov Sh.T, Aziz S.Sh
“Azərbaycan Dövlət Dəniz Akademiyası” PHŞ · "Azərbaycan Texniki Universiteti" PHŞ
UDC: 539.4Cild 42, № 2 (2025)səh. 198-20327.11.2025CC BY 4.0
PDF yüklə

Xülasə

Kvant ölçmə standartları Beynəlxalq Vahidlər Sistemi (SI)-nin tətbiqi və qlobal metrologiya izlenebilirliyinin təmin olunması üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Beynəlxalq Ölçü və Çəki Bürosu (BIPM) tərəfindən idarə olunan bu standartlar fundamental kvant hadisələrindən isti fadə edərək misilsiz dəqiqlik, sabitlik və təkrarlanma qabiliyyəti təmin edir [1,2]. Beynəlxalq Ölçü və Çəki Komitəsi (CIPM) bu standartların dünya miqyasında tanınmasını Qarşılıqlı Tanınma Sazişi (MRA) vasitəsilə təşviq edir ki, bu da milli standartlarla dəqiq kalibrləmə və müqayisəni asanlaşdırır [3]. BIPM gərginlik (volt) və müqavimət (om) üzrə kvant standartlarını nəzarətdə saxlayır; bunlar elektrik ölçmələrinin vahidliyini təmin etmək üçün əsas göstəricilərdir [4]. Seçilmiş Milli Metrologiya İnstitutları (NMI) Josephson və kvant Hall effektlərinə əsaslanan standartları saxlayır, BIPM-in əsas müqayisələrində iştirak edir və Josephson standartları üçün 0.2 nV qədər mütləq qeyri-müəyyənliklərə, Hall standartları üçün isə 3.8×10⁻⁹ – 4.6×10⁻⁹ aralığında nisbi qeyri-müəyyənliklərə nail olurlar [4].

Abstract (English)

Quantum measurement standards are essential for implementing the International System of Units (SI) and ensuring global metrological traceability. Managed by the International Bureau of Weights and Measures (BIPM), these standards utilize fundamental quantum phenom ena to achieve unmatched accuracy, consistency, and reproducibility [1,2]. The International Committee for Weights and Measures (CIPM) promotes their global acceptance through the Mu tual Recognition Arrangement (MRA), facilitating precise calibration and comparison with na tional standards [3]. The BIPM oversees quantum standards for voltage (volt) and resistance (ohm), critical for uniform electrical measurements [4]. Select National Metrology Institutes (NMIs) maintain standards based on the Josephson and quantum Hall effects, participating in BIPM key comparisons, achieving absolute uncertainties as low as 0.2 nV for Josephson standards and relative uncertainties of 3.8×10⁻⁹ to 4.6×10⁻⁹ for Hall standards [4].

Аннотация

Квантовые эталоны измерений играют ключевую роль в реализации Международной системы единиц (СИ) и обеспечении глобальной метрологической просле живаемости. Управляемые Международным бюро мер и весов (BIPM), эти эталоны ис пользуют фундаментальные квантовые явления для достижения непревзойдённой точно сти, согласованности и воспроизводимости [1, 2]. Международный комитет мер и весов (CIPM) способствует их мировому признанию через Соглашение о взаимном признании (MRA), что обеспечивает точную калибровку и сопоставимость с национальными этало нами [3]. BIPM контролирует квантовые эталоны для напряжения (вольт) и сопротивле ния (ом), которые являются ключевыми для обеспечения единообразных электрических из мерений [4]. Отдельные Национальные метрологические институты (NMI) поддержи вают эталоны, основанные на эффектах Джозефсона и квантового Холла, участвуют в ключевых сравнениях BIPM и достигают абсолютных неопределённостей до 0.2 нВ для эталонов Джозефсона и относительных неопределённостей 3.8×10⁻⁹ – 4.6×10⁻⁹ для этало нов Холла [4].

Açar sözlər: kvant metrologiyası, elektrik vahidləri, kalibrləmə, ölçmə qeyri-müəyyənliyi, izlənə bilmək

Keywords: quantum metrology, electrical units, calibration, measurement uncertainty, traceability

Ключевые слова: квантовая метрология, электрические единицы, калибровка, неопре делённость измерений, прослеживаемость

Tam mətn

PDF görünmürsə, yeni pəncərədə açın və ya yükləyin.

İstinad: Hasanov Y.N, Ahmadov B.B, Yusibov Sh.T, Aziz S.Sh (2025). Elektrik Ölçmələrində Beynəlxalq Kvant Standartlarının Tətbiqi Aspektləri. Caspian Journal of Maritime Science & Engineering, 42(2), 198-203.